Kuduz Hastalığı

Kuduz Hastalığı

Kuduz hastalığı hayvanlardan insanlara bulaşan bir virüs nedeniyle ortaya çıkar ve günümüzde kesin tedavisi olmadığı için ölüme neden olabilir. Kuduz hastalığında yaşam kurtaran tek koruyucu önlem şüpheli durumlarda aşı yapılmasıdır.

Kuduz günümüzde kesin tedavisi bilinmeyen öldürücü bir hastalık olsa bile korunma önlemleri sayesinde giderek daha az kişide görülmektedir. Belediyelerin sokakta yaşayan hayvanları takip etmesi ve evde beslenen hayvanlara aşı yapılması yüzünden Türkiye’de kuduz artık nadir görülen hastalıklar arasındadır. Buna rağmen şüpheli hayvanların ısırması veya tükrüğünün bulaşması durumunda en yakın sağlık kuruluşuna başvurmalısınız.

Kuduz Hastalığı Nasıl Bulaşır?

Kuduz hastalığı hayvanlara başka hasta hayvanların ısırması ve tükürüğü ile bulaşabilir. Kuduz virüsü köpekler, kediler, yarasalar, fareler, atlar ve inekler gibi sıcak kanlı memeli hayvanlarda sinir sistemine girerek ağır hastalığa neden olabilir. Kuduz virüsünün bulaştığı hayvanlarda ilk olarak hareket azalması, ateş, kusma ve iştahsızlık görülür. Hayvanlarda kuduz hastalığı ilerlediğinde dengesiz hareketler, felç, nefes zorluğu, yutmada zorluk, saldırganlık ve kendine zarar verme belirtileri ortaya çıkar.

Kuduz virüsü insanlara en sıklıkla hastalık taşıyan köpeklerin ısırması, tırmıklaması veya tükrüğünün açık bir yaraya dokunmasıyla ile bulaşır. Kuduz virüsü yara yerindeki sinirler yardımıyla sinir sistemi içinde ilerler ve zaman içinde omurilik ve beyine ulaşır. Sinir sisteminde çoğalan virüs hem sinir sistemini etkileyerek hem de tekrar vücuda yayılarak giderek ağırlaşan belirtilerin ortaya çıkmasına neden olur.

Kuduz Hastalığı Belirtileri

Hastalık taşıyan bir hayvanın ısırması veya tırmıklaması sonrası kuduz virüsü bulaştıysa belirtilerin başlaması için 1-3 ay arası bir zaman geçebilir. Bazı durumlarda yaranın yerine, büyüklüğüne ve bulaşan virüsün miktarına göre kuduz hastalığı belirtileri dört gün gibi çok erken olarak veya gecikerek altı yıla kadar uzayabilen bir zamanda başlayabilir. Kuduz hastalığında belirtiler görüldüğünde deri biyopsisi ile antikor testi yapılarak veya tükrük ve beyin-omurilik sıvısından alınan örneklerde kuduz mikrobunu gösteren genetik test yapılarak kesin tanı konulabilir.

Kuduz virüsünün kuluçka süresi sonunda vücutta tekrar çoğalarak ve sinir sisteminde ilerlemesiyle kuduz hastalığı belirtileri ortaya çıkar. Kuduz hastalığın ilk belirtileri günlerce sürebilen halsizlik, ateş ve baş ağrısıdır. Bunların yanında kuduz virüsünün girdiği yara yerinde iğne batması ve kaşıntı gibi hisler başlar. Günler geçtikten sonra beynin çalışmasında bozukluk, sinirlilik, dalgınlık ve saldırganlık başlar.

Kuduz hastalığında çoğu zaman yutkunma zorluğu nedeniyle su içmek imkansızlaşır (hidrofobi) hatta hastalar su gördüğünde gerginleşirler. Hastalık ilerledikçe aşırı tükrük salgısı, bilinçsiz hareketler, gerçek dışı hayaller görme (halüsinasyon) ve uykusuzluk başlar. Kuduz hastalığı sonunda koma, nefes yollarının tıkanması, aşırı bitkinlik ve yaygın felç nedeniyle ölüme neden olur.

Kuduz Hastalığı Tedavisi

Kuduz hastalığının tedavisi yoktur ve belirtiler başladıktan sonra kısa sürede ölüm görülür. Belirtilerin olduğu dönemde hastayı rahatlatmak için güçlü ağrı kesiciler ve narkoz verilebilir. Belirtilerin ortaya çıkmasından sonra aşı veya antikor tedavisi hastalığı durduramaz hatta daha ağırlaşmasına neden olabilir. Kuduz hastalığı başladıktan sonra genellikle hiç bir tedaviye yanıt vermeden 3-10 gün içinde ölüme neden olur fakat çok nadiren yaşamını kaybetmeyen hastalar görülmüştür.

Kuduz Hastalığından Korunma

Sokakta yaşayan veya evcil hayvanlara aşı yapılmasıyla bir toplumda kuduz hastalığı olması büyük bir oranda engellenir. Bunun yanında Saldırgan hayvan bulunabiliyorsa örneğin evcil bir hayvansa yakalanıp veteriner gözetimi altına alınmalıdır. Kuduz virüsü taşıma olasılığı bulunan bir hayvan ısırması veya tükrüğünün açık bir yaraya bulaşması durumunda doğru önlemlerin alınması ile kuduz hastalığının oluşması etkili biçimde engellenecektir.

Şüpheli hayvan temasında ilk yapmanız gereken şey en kısa zamanda yarayı 15 dakika kadar bol sabunlu suyla iyice yıkamaktır. Bundan sonra en yakın sağlık kurumuna başvurmanız gerekir. Yara derin olsa bile kapatmak için dikiş atılmaz ve üzeri pansuman ile örtülmez. Bu ilk önlemlerden sonra kuduz aşısı ve özellikle hayvanın kuduz olma olasılığı fazla ise kuduz antikoru tedavisi yapılır. Derin yaralarda tetanus hastalığı olabileceği için tetanus aşısı yapılır ve uygun antibiyotik tedavisi başlanır.Son

Op. Dr. Serdar Sarı

Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı

You may also like...