AşkViagra Efsanesi
Viagra'nın doğuş öyküsünü nitrik oksit adlı molekülün, damar hücreleri içinde damarın genişlemesine neden olan mekanizmanın tetikleyicisi olduğunun 1986 yılında bulunmasıyla başlatmak gerek sanırım. Nitrik oksit doğada atmosferi kirleten gazlardan biri olarak bulunuyor biliyorsunuz, fakat böyle bir molekülün sinir hücrelerinde uyarıların iletilmesinde işe yaraması bilim dünyasını çok şaşırtmıştı. Bu keşfi tıp dünyası ABD'de iki farklı üniversitede çalışan Robert Furchgott ve Louis Ignarro adlı bilim adamlarının çalışmalarıyla öğrendi. Bu ikiliden bağımsız olarak yine ABD vatandaşı Ferid Murad adlı bir başka bilim adamı da 1977 yılında nitrogliserin ve benzeri maddelerin vücutta damarlarda nitrik oksit oluşturarak etkili olduğunu buldu.
Bu üç bilim adamının iki farklı alanda fakat birbirini tamamlayan araştırmaları ile ortaya çıkan bilgiler, kalp damar hastalıkları ve şok tedavisinde kullanılan birçok maddenin üretilmesinde bilim adamlarını yönlendirmişti. Bu durumun keşfedilmesinden yaklaşık on yıl sonra yine bu bilgilerin ışığında Pfizer İlaç Şirketinin laboratuarlarında tamamlanan bir araştırmada sildenafil adı verilen maddenin kalp damarlarında çok fazla genişlemeye neden olmadığı ve kalp hastalıklarını iyileştirmek amacıyla kullanılacak bir ilaç olamayacağı sonucuna varılmıştı. Sildenafil kalp damarlarında çok fazla genişlemeye neden olmuyordu ama penis damarlarında bundan binlerce kat daha güçlü bir genişletici etkisi vardı, bu da peniste sertleşmeye neden oluyordu.
Bu aslında ilacın geliştirme amacını düşünürsek bir yan etki olarak görülmeliydi fakat diğer yandan bu etki o zamana kadar etkili olarak tedavi edilemeyen bir hastalığın, erkeklerde sertleşme sorununun çözümü demek oluyordu. Bunu gören Pfizer araştırmacıları sildenafilin daha önce hiç akla gelmeyen bu alanda kullanılmasına karar verdiler, bu maddenin 1996 yılında patenti alındı ve 1998 yılında ABD'nin Gıda ve İlaç İdaresi (FDA) tarafından erkeklerde sertleşme sorunları için kullanımı konusunda kesin onay verildi. Böylece Viagra efsanesi de başlamış oluyordu. Bu öyküde trajik olan bir nokta Pfizer laboratuarlarında sildenafil üretilmesi için çalışan kişilerin patent başvurularında adları geçse de şirket tarafından konuşmalarının yasaklanması oldu. Sildenafil maddesini ilk üreten ve daha sonra büyük miktarlarda üretimi için yollar bulan kişilerin adları belli olsa da bilim çevreleriyle medyada fazla geçmemesi oldukça üzücü. Fakat Pfizer Şirketi ile ilgisi olmayan Robert Furchgott, Louis Ignarro ve Ferid Murad adlı diğer araştırmacılar 1998 yılında Nobel Ödülünü aldılar.
 |
Sildenafil Molekülü |
Etki Mekanizması
Sildenafil veya daha sonra bahsedeceğimiz benzerleri benzer etki mekanizmasına sahiptir. Belki size şaşırtıcı gelecek ama bu ilaçlar doğrudan erkek cinsel organına etki göstererek sertleşmesini sağlamazlar, etkilerini çok daha dolaylı yoldan gösterirler. Erkek cinsel organlarının yapısını anlattığımız sayfada okuyacağınız gibi penisin içinde içi kanla dolduğu zaman sertleşen, yapısı süngere benzeyen özel bir doku vardır. Bu dokuya gelen damarları oluşturan hücreleri, vücudun başka organlarına benzemeyen biçimde çalışan sinir hücrelerinin etkisi altındadır. Bu sinir hücrelerinde uyarıları daha önce bahsettiğimiz nitrik oksit taşır, böylece nitrik oksit salgılandıkça guanilat siklaz denilen enzimi uyarır. Guanilat siklaz da penisler içindeki süngersi dokuya kan dolmasını sağlayan damarları genişletme etkisi olan siklik guanosin monofosfatın (cGMP) hücre içinde artmasını sağlar.
Sonuçta bu olay bir cinsel uyarılma sırasında erkek penisinde sertleşmeyi sağlayan mekanizmadır. Sildenafil veya benzerleri işte bu anda devreye girerler, bunlar cGMP'ı parçalayan fosfodiesteraz (PDE) olarak bilinen enzimin çalışmasını engellerler. Böylece sildenafil etkisi geçene kadar hücreler içinde cGMP bol miktarda bulunur, hücrelerin oluşturduğu damarlar genişlemiş olur ve penis içindeki süngersi doku kanla dolar, penis sertleşir. Gördüğünüz gibi sildenafil veya benzeri ilaçlar penis damarlarında ilk sertleşme için gereken mekanizmada ilk basamaklarda etkili değil. Bu nedenle ilacın etkisinin başlaması için nitrik asit moleküllerinin salgılanması yani cinsel uyarılma gereklidir. Erkeklerde sertleşme sorunları için daha önce de bazı ilaçlarla tedaviler yapılıyordu fakat bu ilaçlar istemsiz ve uzun süreli sertleşmelere neden oluyorlardı. Böylece yeni bulunan bu ilaçlarla daha doğala yakın sonuçlar elde edilmekte.
 |
Viagra (Sildenafil) Kutu |
Bu Gruptaki Diğer İlaçlar
Sildenafil'in yüksek başarısı başka ilaç firmalarının da bu piyasaya girmesine yol açtı. Sildenafil'den sonra önce Bayer'in pazarladığı Levitra (Vardenafil) daha sonra da Lilly Şirketi'nin pazarladığı Cialis (Tadalafil) piyasaya çıktı. Vardenafil, sildenafile göre daha güçlüdür. Örneğin sildenafil'in işe yaramadığı bazı şeker hastalığı olan erkeklerde etkili olabilir. Bunun yanında vardenafilin yan etki olasılığı biraz daha düşüktür.
En sonra çıkan tadalafil ise bunların en güçlüsüdür. Etkisi yine aynı zamanda başlar fakat diğerlerine göre oldukça uzun, yani 36 saat sürebilir. Bunun yanında tadalafilin bir konu dışında yan etki olasılığı azdır. Tadalafil diğerlerine göre daha güçlü olduğundan peniste engellenemeyen uzun süreli sertleşmelere neden olabilir. Peniste sertleşmenin 4 saatten fazla sürmesi tedavi gerektirir, hemen bir hastanenin acil servisine başvurmalısınız. Penisteki sertleşmenin 6 saatten fazla sürmesi penisin yapısının bozulmasına ve ileride sertleşmenin kalıcı olarak olmamasına neden olabilir. Bu yüzden bu tip ilaçları özellikle tadalafil içeren Cialis kullanırken bu duruma özellikle dikkat etmelisiniz. Diğer ilaçlarda bu yan etki oldukça seyrek görülür.
Viagra'nın tıbbi başarısı bu üçlü gruba çok büyük bir ticari başarı da getirdi. Başta Pfizer olmak üzere bu şirketler bu ilaçlar sayesinde karlarını çok artırdılar. Bunların cinsel hazzı artırmadığı bilinse de dünyada yaşı veya genç birçok erkek bunları kullanmaya başladı. Özellikle sağlık sistemi güçlü olmayan ülkelerde bu ilaçların kolaylıkla ele geçmesi gereksiz kullanımı da körükledi.
Belki de dünyada herkesin e-mail adreslerine gelen Viagra satışıyla ilgili reklam postalarını biliyorsunuz. Bu konuda sizi uyarmalıyız. Bu e-maillerin yönlendirdiği internet adreslerinden ilaç alırsanız büyük olasılıkla adresinize sahte veya içindeki etken madde azaltılmış ilaçlar gelecektir. Bunun yanında güvenilirliği bilinmeyen bir yurtdışı şirketine kredi kartı numaranızı vermeniz başka sorunları da doğurabilir. Bu nedenle lütfen bu tip ilaçları elde etmek için bu yolu kullanmayın. Eğer tıbbi olarak bu ilaçlara gereksiniminiz varsa doktorunuz size bu konuda yardım edecektir.
Kullanım Biçimi
Sildenafil veya benzeri ilaçlar herhangi bir cinsel uyarılma sırasında erkeklerde peniste sertleşme olmaması veya sertleşmenin yeterli süre devam etmemesi durumlarında kullanılabilir. Bu durum yani peniste sertleşme olmaması erkeklerde fizyolojik olarak ileri yaşlarda veya bazı ilaçların ve şeker hastalığı gibi müzmin hastalıkların yarattığı istenmeyen bir etki olarak ortaya çıkabilir. Bu gruptaki ilaçlar, şimdiye kadar cerrahi yöntemlerle veya başka ilaçlarla yüz güldürücü biçimde tedavi olamayan sertleşme sorunu yaşayan erkekler için kurtarıcı olmuştur. Doğal olarak toplumda özellikle ileri yaştaki çok sayıdaki erkek bu sorunu yaşıyordu ve bu ilaçların bulunmasıyla bu konuda iyi bir çözüm sağlanmış oldu.
İlacın cinsel ilişkinin en az yarım saat öncesinde kullanılması gereklidir. Sürekli kullanımda veya birlikte başka hastalıkların bulunması durumunda yan etkilere özellikle dikkat edilmelidir. Kullanım dozu için kesinlikle doktora danışılmalıdır. Özellikle 45 yaş altı, 65 yaşından fazla erkekler ve karaciğer veya böbrek hastalığı olanlar doktorlarının önerisini kesinlikle uygulamaya çalışmalıdır. Sildenafil ve benzerleri cinsel isteği ve cinsel ilişki sırasında cinsel hazzı artırmaz. Bilimsel araştırmalarda bu grup ilaçların tek etkisinin erkeklerde bir cinsel uyarılma sırasında penisin eskisine göre daha sert olmasını ve bu sertliğin uzun süre korunmasını sağlamak olduğu görülmüştür.
Sertleşme sorunu yaşamayan genç erkeklerin bu ilaçları kullanma nedenleri yok gibi görünüyor. Bununla birlikte bu yaştaki erkekler ilişki sırasında penis sertleşmesinin süresini uzatmak için bulunması diğer ilaçlara göre nispeten zor olsa da bu ilaçları alıp kullanmakta. Bu da günümüzün internette tanışıp cep telefonu mesajlarıyla iletişim kuran gençleri için hiç şaşırtıcı olmasa gerek. Evet bu tip kullanım olanaklı ve bu ilaçların güvenilirliği nedeniyle sık yan etki yaşanmasa da her cinsel ilişki sırasında sildenafil veya benzerlerinin kullanılması başka sosyal sorunları da beraberinde getirecektir. Genç bir erkeğin kız arkadaşına “Kusura bakma yanımda ilacım yok bu gece bir şey yapmayalım” demesi biraz ironik olacak değil mi? Gençler bu ilaçları kullanmak yerine bazı basit yöntemlerle erken boşalmanın önüne geçebilirler.
Bu ilaçları düşüncesizce kullanırsanız yan etkiler hayatınıza mal olabilir. Kalp hastalığı olan ve kalp damarlarını genişleten ilaç kullanan kişilerde ölüm görülebilir. Bunun yanında kullanıcılarda bazen 
tansiyon düşüklüğü ve nadiren gözlerde mavi-yeşil renk görme bozukluğu sorunu olabilir.
Yan Etkiler
Ne yazık ki her ilaç gibi bu grup ilaçların da yan etkileri var hatta bu yan etkiler ilaçlar düşüncesizce kullanılırsa hayatınıza mal olabilir. Bu ilaçlar genel olarak yaşlı ve birlikte müzmin hastalıkları olan kişiler tarafından uzun süreler boyunca kullanıldıkları için yan etkiler özellikle daha sık görülmektedir. Bu yüzden yan etkiler kısmına biraz daha fazla yer ayırdım. Bu ilaçları kullanmayı düşünüyorsanız aşağıdaki konuları dikkatlice okuyun. Kafanıza takılan konularda doktorunuza danışabilirsiniz.
Bu ilaçları kullanmak isteyen kalp damarlarında daralma olan ve nitrit veya nitrogliserin denilen ilaç grubunu kullanan erkeklerin özellikle çok dikkatli olması gereklidir. Bu maddeyi içeren sık kullanılan bazılarının piyasa ismi Monodur, Monoket, Isordil, Cardioket ve Nitroderm'dir. Bu ilaçların kalp damarlarını ve diğer damarları genişletici etkileri aynı anda sildenafil veya benzerleri kullanılırsa çok artacaktır. Bu nedenle bu ilaçların kullanımı sırasında aşırı tansiyon düşmeleri ve kalp yetmezliği görülebilir hatta bu yan etkiler yaşamsal tehlikeye dönüşebilir. Bu hastaların cinsel ilişki sırasında aşırı heyecan ve efor sırasında kalp kan dolaşımlarının bozulabileceği de düşünürsek sildenafil kullanımı tek sorun kaynağı olmayacaktır. Bu hastaların bu tip ilaç kullanımından önce doktorlarıyla konuşması ve durum değerlendirmesi yapılması gereklidir.
Beklenmeyen bir yan etki de bu ilaçları kullanan kişilerin gözlerinde mavi-yeşil renk renk ayrımının bozulabilmesidir. Bu yan etki geçicidir, ilacın etkisinin en fazla olduğu dakikalarda ortaya çıkabilir ve etki sona erdiğinde yok olur. Bu durum özellikle trafikte veya renk ayrımı gerektiren işler yaparken sorun yaratabilir. Bu ilaçların görmeye bu renk algılama bozukluğu dışında bir etkisi yoktur. Son zamanlarda ortaya çıkan gözlerle ilgili bir başka yan etki biraz daha ciddidir. Nedeninin bu ilaçlara bağlı olduğu kesin olarak kanıtlanmasa da bazı kullanıcılarda geçici veya kalıcı, sıklıkla tek taraflı görme kaybı görülmüştür. Bu yan etki özellikle 50 yaş üzerinde, tansiyonu ve kanda kolesterol ölçümleri yüksek, başka göz hastalıkları olan kişilerde sık görülmektedir.
Sildenafil ve benzeri ilaçlar böbrek ve karaciğer hastalığı olan kişilerce de doz ayarlaması yapılarak kullanılabilir. Bu ayarlama için doktorlar tarafından bazı kan tetkikleri ile karaciğer veya böbrekteki bozukluğun derecesi saptanır ve buna uygun ilaç dozu hesaplanır. Bunun yanında sildenafil ve benzerleri bazı ilaçlarla birlikte alınırken çok dikkatli olunmalıdır. Simetidin, eritromisin (Eritro, Erythrocin), ketokonazol (Fungoral, Nizoral), itrakonazol (Itraspor, Fluzole) birlikte bu ilaçların alınımı bu grup ilaçların etkisini kontrolsüz bir biçimde artıracaktır. Bu artış nedeniyle peniste zararlı olacak biçimde çok uzun süreli sertleşme görülebilir. Bunun yanında rifampin (Verem tedavisinde kullanılır) bu grup ilaçların etkisini çok azaltabilir.
Bunların yanında bu grup ilaçlar, kullanan bütün kişilerde kan basıncını bir miktar düşürür. Sağlıklı kullanıcılar baş dönmesi ve halsizlik hissedebilir. Yüksek tansiyon tedavisinde kullanılan ilaçlar, özellikle doksazosin (Cardura) ve kalp damarlarını genişletici ilaçlarla birlikte kullanımda aşırı tansiyon düşüklükleri ve tehlikeli dolaşım bozuklukları hatta nadiren ölüm görülebilir. Aslında medyada gündeme getirilen az sayıdaki ölümlerin çoğunluğunun nedeni bu ağır tansiyon düşüklüğüdür. Bu nedenle nitrat kullanan kişilerde bu ilaçların kullanılması önerilmez.
Sildenafil ve benzeri ilaçların kadınlarda ve çocuklarda kullanımı tavsiye edilmez. Biliyorsunuz özellikle medyada kadınlarda kullanımı durumunda da cinsel isteği veya cinsel ilişki sırasında alınan zevki artırdığı konusunda fikirler öne sürülse de bilimsel araştırmalarla kanıtlanmış bir sonuç yoktur. Bu grup ilaçlar bilindiği kadarıyla kısırlık ve kanser yapmaz. Gebe olan kadınların yanlışlıkla almaları durumunda yeterli bilimsel araştırma yapılmasa da bebeklerde sakatlık yapma etkisi görülmemiştir. 
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|