Ultrason insan kulağının duyamayacağı kadar ince yani yüksek frekanslı ses dalgaları ile çalışan bir tıbbi görüntüleme cihazıdır. Cihazın çalışma prensibi gönderilen yüksek frekanslı ses
dalgalarının dokulara ulaştıktan sonra yansıması ve bunların tekrar alınıp elde edilen bilgilerle görüntü oluşturulmasına dayanır. Yüksek frekanslı ses dalgaları dokulara zararsızdır ya da başka bir deyişle şimdiye kadar yapılan tıbbi araştırmalarda şimdiki kullanım biçimiyle herhangi bir zarar görülmemiştir. Böylece bu cihazla doktorların sağlıklı ya da hasta kişilerin iç organlarını zararsız bir biçimde inceleme şansı olur. Bu nedenle ultrason kendine göre zayıflıkları olsa da icat edildiği günden beri bütün dünyada çok yaygın olarak kullanılmaktadır.
14 Haftalık Gebelik. Bu dönemde bebekte organlar tamamıyla gelişmiştir. (Büyük fotoğraf için tıklayın)
23 Haftalık Gebelik. Bebeğin kafatası ve gözlerinin bulunduğu boşluklar rahatlıkla izleniyor. (Büyük fotoğraf için tıklayın)
Ultrasonun Kullanım Yerleri
Ultrason daha önce bahsettiğimiz gibi ses dalgaları ile çalıştığı için bazı yönlerden zayıflıkları vardır. Örneğin ses dalgaları vücutta katı veya içi hava ile dolu dokulardan geçemez. Bu tip organlara başı ve bağırsakları örnek gösterebiliriz. Ultrason kafa içindeki dokuların hastalıklarında tanı amaçlı olarak kullanılamaz. Bunun yerine ultrasonu yumuşak ve içi sıvı dolu organlarda tanı amaçlı olarak kullanabiliriz. Buna en iyi örnek böbrekler veya gebeliktir. Bunların yanında karaciğer, pankreas, safra kesesi, kadınlarda rahim ve erkeklerde prostat ultrasonla rahatlıkla inceleme şansımız olan organlardan bazılarıdır. Ultrason yaparken, vücudumuzda idrarın depolanması işini gören mesane de etrafındaki rahim ve prostat gibi organlar için bir pencere gibi görev görür.
Ultrason cihazları içinde dokulardan yansıyan ses dalgalarının yarattığı sinyalleri görüntüye dönüştüren elektronik devreler vardır. Oluşturulan görüntü ultrason cihazının ekranında gösterilir. Bu görüntü dokuların bir kesiti biçimindedir ve siyahın tonları biçiminde izlenir. Günümüzün gelişmiş ultrason cihazlarında dokular içindeki birkaç milimetrelik yapıları bile ekrandaki görüntüde izlemek olanaklıdır. Zaman geçtikçe her elektronik alette olduğu gibi ultrason cihazları da küçülmekte, yetenekleri artmakta ve ucuzlamaktadır. Yine de gelişmiş bir ultrason cihazı oldukça pahalıdır.
Yazı aşağıda devam ediyor...
Yazının devamı
Üç Boyutlu Ultrason Görüntüsü. Ultrason cihazının bu görüntüyü ekrana getirebilmesi çok karmaşık işlemler gerektirir.
Ultrason Türleri
Teknolojik ilerlemeler ve doktorların gereksinimleri yüzünden ultrason cihazları artık sadece iki renkli görüntü sağlamamakta. Bu yeniliklerden ilki Doppler etkisi kullanan ultrasonlardır. Bu özelliğe sahip cihazlar eskiden beri bilinen Doppler etkisini kullanarak vücuttaki hareketli organları özellikle kan akımını gösterir. Bu cihazlarla damarlar ve kalp içindeki kan akımının özelliklerini incelenerek tıkanıklıklar veya kalpteki bozukluklar kolaylıkla anlaşılabilir.
Son zamanlarda bu alanda gördüğümüz bir başka teknolojik yenilik de hareketli üç boyutlu görüntü sağlayan ultrason cihazlarının üretilmesi oldu. Bu cihazlar gerçekten bütün dünyadaki anne babaların bir rüyalarının gerçekleşmesini sağlamış oldu. Bu ultrason cihazlarında anne karnındaki bebeklerin yüzleri ve vücutlarının parçaları ekranda bildiğimiz fotoğraf gibi rahatlıkla izlenmekte. Bu cihazlar sadece anne-babaların işine yaramıyor aynı zamanda doktorların da bebeklerde dışarıdan görülebilen sakatlıkları daha kolay anlamalarını sağlamakta. Gerçi bebeğin bu tip sakatlıkları eski tür görüntü veren ultrasonlarla da oldukça kolay bir biçimde anlaşılsa da konulan tanının üç boyutlu görüntü ile desteklenmesi iyi bir yaklaşım olacaktır.
Gelecekte de ultrason önemli tanı yöntemlerinden biri olarak devam edecek. Bunun en önemli nedeni ultrasonun doktorların kullanım biçimiyle zararsız olmasıdır. Zaman geçtikçe ultrason cihazları giderek daha güçlü ve ucuz olarak üretilecektir. Yine zaman içinde daha çok doktor ultrason kullanacak, giderek daha fazla sağlık kuruluşu ultrason cihazı bulunduracak. Günümüzde bazı ambulans araçları içinde taşınabilir ultrason cihazları bulunmakta.
Ultrason her zaman önemli tanı yöntem- lerinden biri olarak kalacak. Şimdiye kadar yapılan tıbbi araştırma- larda ultrasonun herhangi bir zararı görülme- miştir.
Site Haritası
Gelecekte de ultrason önemli tanı yöntemlerinden biri olarak devam edecek. Bunun en önemli nedeni ultrasonun doktorların kullanım biçimiyle zararsız olmasıdır. Zaman geçtikçe ultrason cihazları giderek daha güçlü ve ucuz olarak üretilecektir. Yine zaman içinde daha çok doktor ultrason kullanacak, giderek daha fazla sağlık kuruluşu ultrason cihazı bulunduracak. Günümüzde bazı ambulans araçları içinde taşınabilir ultrason cihazları bulunmakta.