Viagra

Viagra Efsanesi

Viagra Efsanesi – Viagra’nın doğuş öyküsünü nitrik oksit adlı molekülün, damar hücreleri içinde damarın genişlemesine neden olan mekanizmanın tetikleyicisi olduğunun 1986 yılında bulunmasıyla başlatmak gerek sanırım.

Nitrik oksit doğada atmosferi kirleten gazlardan biri olarak bulunuyor, fakat böyle bir molekülün sinir hücrelerinde uyarıların iletilmesinde işe yaraması bilim dünyasını çok şaşırtmıştı. Bu keşfi tıp dünyası ABD’de iki farklı üniversitede çalışan Robert Furchgott ve Louis Ignarro adlı bilim adamlarının çalışmalarıyla öğrendi. Bu ikiliden bağımsız olarak yine ABD vatandaşı Ferid Murad adlı bir başka bilim adamı da 1977 yılında nitrogliserin ve benzeri maddelerin vücutta damarlarda nitrik oksit oluşturarak etkili olduğunu buldu.

Bilimsel Çalışmaların Şaşırtıcı Sonucu

Bu üç bilim adamının iki farklı alanda fakat birbirini tamamlayan araştırmaları ile ortaya çıkan bilgiler, kalp damar hastalıkları ve şok tedavisinde kullanılan birçok maddenin üretilmesinde bilim adamlarını yönlendirmişti. Bu durumun keşfedilmesinden yaklaşık on yıl sonra yine bu bilgilerin ışığında Pfizer İlaç Şirketinin laboratuarlarında tamamlanan bir araştırmada sildenafil adı verilen maddenin kalp damarlarında çok fazla genişlemeye neden olmadığı ve kalp hastalıklarını iyileştirmek amacıyla kullanılacak bir ilaç olamayacağı sonucuna varılmıştı. Sildenafil kalp damarlarında çok fazla genişlemeye neden olmuyordu ama penis damarlarında bundan binlerce kat daha güçlü bir genişletici etkisi vardı, bu da peniste sertleşmeye neden oluyordu.

Sildenafil Molekülü

Bu aslında ilacın geliştirme amacını düşünürsek bir yan etki olarak görülmeliydi fakat diğer yandan bu etki o zamana kadar etkili olarak tedavi edilemeyen bir hastalığın, erkeklerde sertleşme sorununun çözümü demek oluyordu. Bunu gören Pfizer araştırmacıları sildenafilin daha önce hiç akla gelmeyen bu alanda kullanılmasına karar verdiler, bu maddenin 1996 yılında patenti alındı ve 1998 yılında ABD’nin Gıda ve İlaç İdaresi (FDA) tarafından erkeklerde sertleşme sorunları için kullanımı konusunda kesin onay verildi. Böylece Viagra efsanesi de başlamış oluyordu. Bu öyküde trajik olan bir nokta Pfizer laboratuarlarında sildenafil üretilmesi için çalışan kişilerin patent başvurularında adları geçse de şirket tarafından konuşmalarının yasaklanması oldu. Sildenafil maddesini ilk üreten ve daha sonra büyük miktarlarda üretimi için yollar bulan kişilerin adları belli olsa da bilim çevreleriyle medyada fazla geçmemesi oldukça üzücü. Fakat Pfizer Şirketi ile ilgisi olmayan Robert Furchgott, Louis Ignarro ve Ferid Murad adlı diğer araştırmacılar 1998 yılında Nobel Ödülünü aldılar.

Viagra Etki Mekanizması

Viagra Kutusu

Sildenafil veya daha sonra bahsedeceğimiz benzerleri benzer etki mekanizmasına sahiptir. Belki size şaşırtıcı gelecek ama bu ilaçlar doğrudan erkek cinsel organına etki göstererek sertleşmesini sağlamazlar, etkilerini çok daha dolaylı yoldan gösterirler. Penisin içinde içi kanla dolduğu zaman sertleşen, yapısı süngere benzeyen özel bir doku vardır. Bu dokuya gelen damarları oluşturan hücreleri, vücudun başka organlarına benzemeyen biçimde çalışan sinir hücrelerinin etkisi altındadır. Bu sinir hücrelerinde uyarıları daha önce bahsettiğimiz nitrik oksit taşır, böylece nitrik oksit salgılandıkça guanilat siklaz denilen enzimi uyarır. Guanilat siklaz da penisler içindeki süngersi dokuya kan dolmasını sağlayan damarları genişletme etkisi olan siklik guanosin monofosfatın (cGMP) hücre içinde artmasını sağlar.

Sonuçta bu olay bir cinsel uyarılma sırasında erkek penisinde sertleşmeyi sağlayan mekanizmadır. Sildenafil veya benzerleri işte bu anda devreye girerler, bunlar cGMP’ı parçalayan fosfodiesteraz (PDE) olarak bilinen enzimin çalışmasını engellerler. Böylece sildenafil etkisi geçene kadar hücreler içinde cGMP bol miktarda bulunur, hücrelerin oluşturduğu damarlar genişlemiş olur ve penis içindeki süngersi doku kanla dolar, penis sertleşir. Gördüğünüz gibi sildenafil veya benzeri ilaçlar penis damarlarında ilk sertleşme için gereken mekanizmada ilk basamaklarda etkili değil. Bu nedenle ilacın etkisinin başlaması için nitrik asit moleküllerinin salgılanması yani cinsel uyarılma gereklidir. Erkeklerde sertleşme sorunları için daha önce de bazı ilaçlarla tedaviler yapılıyordu fakat bu ilaçlar istemsiz ve uzun süreli sertleşmelere neden oluyorlardı. Böylece yeni bulunan bu ilaçlarla daha doğala yakın sonuçlar elde edilmekte.Son

Op. Dr. Serdar Sarı

Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı

You may also like...